turkmuseviler

günéy azerbaycanın türk musevileri

Monday, February 01, 2016

The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Urmi

The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Urmi

  • Author: Geoffrey Khan
  • Series: Gorgias Neo-Aramaic Studies
  • Publisher: Gorgias Press
  • Publication Date: 2008
  • Pages: 644
Sample Pages: 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
In this volume, Geoffrey Khan describes the Neo-Aramaic dialect that was spoken by the Jews of Urmi in north-western Iran. The Jews left Urmi in the 1950s and now the dialect is virtually extinct. The few surviving speakers live, for the most part, in Israel. Khan gathered the material for this volume firsthand in fieldwork conducted with the last remaining speakers. He provides a detailed grammatical description, a corpus of transcribed texts (including folktales, historical accounts and portrayals of customs), and an extensive glossary. The Jewish Neo-Aramaic dialect of Urmi exhibits linguistic developments that are not found in other Neo-Aramaic dialects, and offers unique insight into the non-Semitic languages of the region.
Geoffrey Khan earned his PhD in Semitic languages from the School of Oriental and African Studies, London. He is currently professor of Semitic philology, at the University of Cambridge. In 1998, he was elected fellow of the British Academy, and in 2004 was awarded the Lidzbarski Gold Medal for Semitic Philology.







Tuesday, January 12, 2016

By Kind permission of William Blackburn Papers at David M. Rubenstein Rare Book & Manuscript Library, Duke University.
************************************************************************
Urmia around 1900. Religious service at the Jewish Temple.
By Kind permission of William Blackburn Papers at David M. Rubenstein Rare Book & Manuscript Library, Duke University.
**************************************************************************

Urmia around 1900.



Urmia. House of one of our Jewish neighbors around 1900

By the kind permission of William Blackburn Papers, David M. Rubenstein Rare Book & Manuscript Library, Duke University.

Hakim/Sheikh Abdullah

Notable Jews of old Urmia, Early-Mid 1800s.

Hakim/Sheikh Abdullah (His common name), born in Urmia and educated in Baghdad. From scant information that I was able to gather, Upon his return to Urmia was instrumental in building the Jewish temple located at 'Markaz Square' section of Urmia and Was a practicing physician in Urmia.

Profound gratitude to family of Dr. Sina for allowing us to share this important painting from Urmia past.



Wednesday, March 20, 2013

یهودیان آزربایجان هم به همراه ترکان، توسط مسيحيان قتل عام شده اند



یهودیان آزربایجان هم به همراه ترکان، توسط مسيحيان قتل عام شده اند

در دوره سالهاي جنگ جهاني اول و حوادث ذكر شده در مقاله سعيد نعيمي به آدرس فوق (روي ديگر فاجعه)، نه تنها ترکان، بلکه یهودیان آزربایجان هم توسط مسيحيان قتل عام شده اند.

http://www.akhbar- rooz.com/ idea_process. jsp

در منابع تاریخی متعدد، اشارات پراکنده ای به کشتار یهودیان آزربایجان توسط مسيحيان در سالهای جنگ جهانی اول وجود دارد. من در زیر چند مورد را نقل می کنم:

"و این هم ناگفته نماند در ارومی کلیمی مذهب زیاد است و در محلات مخصوصی سکونت دارند. آن بیچارگان نیز دچار پنجه مسیحیان بوده و ایشان را هم کشته و اموالشان را غارت می نمودند و شبها همچنان که به خانه مسلمانان به کشتار و غارت می رفتند به خانه های کلیمیان نیز رفته، از قتل و غارت خودداری نمی کردند و در این قتل عام قریب ده هزار مسلمان و کلیمی مقتول گردیدند". (تاریخچه ارومیه- رحمت الله توفیق)

"در ۲۱ صفر ۱۳۳۴ (۲۹ دسامبر ۱۹۱۵) عثمانیها به دره قاسملو رسیدند. کوچ مسیحیان هم به دنبال انتشار اخبار حملات عثمانی به اورمیه بیشتر شد. در این حین ارامنه و آشوریها، یهودیان و مسلمانان اورمیه را به کار اجباری در کوه الیمان برای حفر سنگر وا می داشتند". (آذربایجان در جنگ جهانی اول- ص ۵۹)

"در دهه سوم بهمن ۱۲۹۶ خورشیدی چند نفر از جیلوها، دو مسلمان و یهودی را در بازار اورمیه کشتند". (آذربایجان در جنگ جهانی اول- ص ۱۰۶)

در همان سالها در جمهوری آزربایجان نیز یهودیان به همراه ترکان توسط ارمنیان قتل عام شده اند. اخیرا نمایشگاهی در باره یهودیان قتل عام شده شهر قوبا توسط ارمنیان در شهر مذكور دائر شده بود. خبر زیر مربوط به این نمایشگاه است:

Eyni zamanda Ermənilərin ötən əsrin əvvəllərində Azərbaycanın Quba şəhərində Azərbaycanlılara və Dağ Yəhudilərinə qarşı törətdiyi soyqırım aktını özündə əks etdirən foto və video materialları məhz İsmayıl Ağayev tərəfindən İsrail ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırdı.

Lotfizadeh, creator of Fuzzy logics


دكتر لطفي زاده شخصيتي علمي به لحاظ مليت نيمه ترك و نيمه يهودي است. وي فارغ از آنكه هويت ملي خودش را چگونه تعريف مي كند، افتخار دو ملت ترك و يهود و پل دوستي بين اين دو است.

دكتر لطفي زاده به لحاظ مليت از طرف پدر ترك و از طرف مادر يهودي است. وي هر چند از وجود خصلتهاي تركي در خود صحبت كرده، اما در چند جا نيز هويت ملي خود را ايراني معرفي كرده است.

Zadeh was born in Baku, Azerbaijan SSR,[2] as Lotfi Aliaskerzadeh,[3] to an Iranian Azeri father from Ardabil, Rahim Aleskerzade, who was a journalist on assignment from Iran, and a Russian Jewish mother,[4] Fanya Koriman, who was a pediatrician.[5] The Soviet government at this time courted foreign correspondents, and the family lived well while in Baku.[6] Zadeh attended elementary school for three years there,[6] which he has said "had a significant and long-lasting influence on my thinking and my way of looking at things."[7]

Tuesday, March 19, 2013

Khak-shuri Jewish family Urmia 1929

Khak-shuri Jewish family Urmia 1929

**Courtesy of center for Iranian Jewish Oral History and Qajar Women project at Harvard University**


Source: Romik Sarkezians
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10151357551501344&set=a.429065361343.203745.551706343&type=1&theater

Thursday, March 14, 2013

Nash Didan



Nash Didan, a musical band formed by Arik Mordechai plays the music of the Nash Didan ethnic group in Israel. Nash Didans ('Our People' in Syriac/Aramaic) emigrated to Israel primarily from Urmia in South Azerbaijan- Iran and northern Iraq over 60 years ago, shortly after the independence of Israel in 1948.

Thursday, December 20, 2012

Günéy Azerbaycan Cüvütleri

Günéy Azerbaycan Cüvütleri

 Salmas

 משפחה יהודית בסלמאס. מתוך אוסף הגלויות של סטפני קומפורט, דאלאס, טקסס - מובא באדיבותה ובעזרתה הנדיבה.
על הגלויה הכיתוב (ניתן לראות בבירור בגלויה המקורית) "Famille juive a Salmas" בצרפתית ו - "Judische Familie in Salmas" בגרמנית.

Jewish family Salmas. From a collection of postcards of Stephanie Comfort, Dallas, Texas - presented courtesy and generous support.
The postcard caption (you can clearly see the original postcard) "Famille juive a Salmas" in French and - "Judische Familie in Salmas" in German.

Thanks to Stephanie Comfort for her help and approval!
 Urmu-1915

 אורמיה, אזרבייז'אן הפרסית - 1915 בערך.
משפחת בן מנשה - האם ריהן, האב מנשה (עומד מימין), הילדים רחמים, יצחק ואפריים בן מנשה.
אפריים (יושב באמצע) היה אחראי במשך שנים על בית הכנסת של העדה ברח' הכנסת לשעבר בשכונת שפירא.
התפוחים בידי הילדים כסמל לפריון בטקסי חתונות נזרקים לעבר החתן. תודה לריקה על התמונה והנכונות!
  
Urmia, Azerbaijan Persian - 1915 or so.
The Ben Menashe - Does Rehan, the father of Manasseh (standing right), of mercy, Yitzhak Ben-Menashe and Ephraim.
Ephraim (seated center) was responsible for years of the community's synagogue former Knesset Street Shapira neighborhood.
Apples by children as a symbol of fertility rites thrown at weddings the groom. Thanks lyrics on the picture and right!

 Urmu-1932

אורמי, אזרבייז'אן הפרסית - 1932 בערך.
ורדה (משמאל) ובניה ברוך צ'רקיאן (עומד) ומלכה. הילדים דוד ורבקה.
ביקור משפחתי של תושבי בשחלן באורמי לפני סגירת הגבולות

Urum, Azerbaijan Persian - 1932 or so.
Varda (left) and Construction Welcome Tz'rkian (standing) and queen. Children David and Rebecca.
Family Business of the residents threaded Urmia before closing borders

Urmu-1942

אורמיה, 1942 בערך
שלוש אחיות בהכנות לחתונה שתערך בבית משפחת חאכשורי
  
Urmia, roughly 1942
Three sisters preparing for a wedding to be held at the Hacsuri

Lishán Didán (Urmi, Salmas, Anatolia)

Lishán Didán

A language of Israel

ISO 639-3trg
Population  4,230 in Israel (2001). Population total all countries: 4,450.
Region  Jerusalem, Tel-Aviv area. Originally Iranian Azerbaijan and southeast Turkey. Also in Azerbaijan, Georgia.
Alternate names   Galihalu, Lakhlokhi, Lishanán, Lishanid Nash Didán, Persian Azerbaijan Jewish Aramaic
Dialects  Northern Cluster Lishán Didán (Urmi, Salmas, Anatolia), Southern Cluster Lishán Didán (Naghada, Ushno, Mahabad). Northern Cluster Lishán Didán, Southern Cluster Lishán Didán. 60%-70% intelligibility of Hulaulá [huy] and Lishanid Noshan [aij], but not with other Aramaic languages. Northern cluster subvarieties are Urmi, Salmas, Anatolia; southern cluster varieties are Naghada, Ushno, Mahabad. The Urmi variety of Lishán Didán is different from the Urmi variety of Assyrian Neo-Aramaic.
Classification  Afro-Asiatic, Semitic, Central, Aramaic, Eastern, Central, Northeastern
Language use  Older adults. Hebrew is L2. Some multilingual; many are married to nonspeakers.
Language development  OT: 1950s.
Writing system  Hebrew script.
Comments  Many loanwords from Kurdish, Turkish [tur], Arabic, Eastern Farsi [prs] or Western Farsi [pes], Hebrew [heb], and several European languages. Sometimes erroneously called ‘Judeo-Kurdish’ or ‘Azerbaijani Kurdish’. Jewish.

Thursday, December 23, 2010

يهوديهاي آزربايجان: سولدوز

يهوديهاي آزربايجان: سولدوز

http://www.qarapapaq.com/news.php

یهودی ها

فرود خسرویی - تارخ ایل قاراپاپاق صفحه 58 الی 60 : تعدای خانواده یهودی به همراه قاراپاپاق ها هنگام کوچ از گرجستان همراه ایل قاراپاپاق بودند که هنگام امدن به ایران همه آنها بجز یک خانوار در کشور عثمانی ماندگار شده و یک خانوار همراهی ایل قاراپاپاق را ترک نکرد و به ایران آمد و در محال سولدوز در شهرک نقده ساکن شد.

و در ادامه در باره امدن یهودیان دیگر به سولدوز می نویسد: پس از بازگشت ایل قاراپاپاق به سولدوز که در جنگ جهانی اول مورد چپاول و غارت شده بود اندک اندک خانواده های یهودی دیگری از جاهای دیگر به روستاهای سولدوز به ویژه شهرک نقده آمده بود و ماندگار شدند که می توان گفت که شاید نزدیک به یکصد خانوار بودند.

پس از از انقلاب اسلامی این خاوارها همگی به کشور اسرائیل کوچ و هم اکنون در شهر اورشلیم نشیمن گرفته اند وخانواده های بسیار دانا و خوشرفتار می باشند.

واما در مورد آن یک خانواده که تا جایی که امکان داشت همراهی ایل را از گرجستان تا سولدوز ترک نکرده بود. این خانواده (( زرگری )) نام داشت که سه برادر به نام های میرزا سیمانتو، میرزا ابراهیم و میرزا الیاهو بودند که دو برادربزرگتر سال های پیش از این بدرود حیات گفته و برادر کوچک که میرزا الیاهو باشد در سال 1373 خورسیدی در شهر اورشلیم کشور اسرائیل از دنیا رفت.

از این سه برادر سیمانتو بدون فرزند و میرزا ابراهیم که دندانسازی نیز می کرد، دارای سه پسر به ترتیب سن یوسف آقا، آشور مهندس کشاورزی، هاشم مهندس کشاورزی بود. میرزا الیاهو دارای سه پسر به ترتیب سن به نام های پرویز و هوشنگ لیسانسیه تاریخ، و ناصر لیسانسیه ادبیات و پنج دختر به نام های ایران، توران، صدف، رخشان و راحله بود.

این خانواده مانند بیشتر خانواده های یهودیان کاسب و کارشان زرگری بود و در داد و ستد بازرگانی نیز فعال بود و بسیار دارا بوده و می باشند.

یوسف قهرمانپور - فرهنگ عامه ایل قاراپاپاق صفحه 32: یهودی ها را به اصطلاح جوود (جوهود) می گفتند قریب15 خانوار بودند که همه آنها در مرکز شهرستان سکونت اختیار کرده بودند. آنها شم اقتصادی قوی و زبان چرب و نرمی داشتند و بیشتر کارهای تجاری منطقه را قبضه کرده بودند. و از شهرهای هم جوار جنس می آوردند و دیگر مغازه داران مسلمان از آنان خرید می کردند. این ها در فروش کالا به مالکین تورک و کورد بسیار فعال بوده و معاملات بزرگ محل را نیز انجام می داند و چون در مذهب آن ها ربا ( بهره ) مانع شرعی ندارد. با بهره پول زیادی به مالین می دادند. دیگر اهالی محل نیز با رغبت به آن ها اجاز می دادند که بدون هیچگونه پرده پوشی نقش وام دهی و تجارت اعتباری را آشکارا ایفا نمایند.

یهودی ها پس از تشکیل دولت یهود در فلسطین در سال 1328 شمسی به آنجا مهجرت کردند. روشن نیست که این یهودی ها در چه زمانی و از کدام مکان به نقده آمده بودند و سکونت داشتند.

مهدی رضوی - تاریخ ایل قاراپاپاق صفحه 72 : از(( عنوان یهودی سرگردان )) جهودان، نیز سهمی به سولدوز رسیده بود که مرکز عمده آنان هم، بخشی از محله دیگر قریه راهدانه ( بخش مذکور به محله سیدها معروف است – سیدلر محله سی -) بوده است، بعد ها بیشتر به نقده منتقل می شوند و در آغاز ماجرای (( اشغال فلسطین بوسیله صهیونیست ها )) اکثریت قریب به اتفاق به آنجا مهاجرات کرده اند و تنهایک خانوار از آنها در نقده مانده بود.